|
COĞRAFİ BİLGİLER |
|
BÖLGENİN ÇOĞRAFİ DURUMU Bitlis ili, Doğu Anadolu bölgesinde yer almaktadır. Bitlis İl J.K.lığının sorumluluk sahası, kuzey batıda MUŞ ili ile 118 km., kuzeyde AĞRI ili ile 26 km., doğuda VAN GÖLÜ ile 190 km. göl kıyısı ve VAN ili ile 65 km., güneyde SİİRT ili ile 125 km. ve batıda BATMAN ili ile 55 km.’lik mülki sınırlar ile çevrilmiş olup, toplam 190 km göl ve 389 km.’lik kara sınırı ile 6707 km.karelik bir yüz ölçüme sahiptir. İklim Bölgenin büyük dağ kitlelerini içine almış olması, iklim karakteri bakımından diğer bölgelerden farklıdır. Bölgede tamamıyla kara iklimi hakimdir. Bunun sebebi ise yüksekliği ve kış aylarında teşekkül eden yüksek basınç sahasıdır. Bu saha, Sibirya yüksek basınç merkezinin de tesiri altındadır. Bölgede aylık sıcaklık ortalamaları birçok aylar sıfırın altında kalması, en sıcak ay’la, en soğuk ay ortalamaları arasındaki ısı farkları, iklimin ne kadar sert olduğunu gösterir. Kış mevsimi uzun ve karlı, yazlar ise kısa geçer. Bu iklim şekli, mevsimler arası geçişi kısa sürdürdüğünden, ilkbahar ve sonbahar yok gibidir. Hava Şartları Bölgede senelik yağış ortalaması 800-900 milimetreküp arasında olup, bu yağışlar ortalama olarak 80 günde meydana gelmektedir. Bölgenin bütün özelliği kış mevsimine isabet eden yağış oranının yüksek olmasıdır. Oran burada % 40’a yükselir. Buna mukabil yaz aylarına isabet eden yağış miktarı da yine bölge içinde en düşük olarak % 3’dür. Bu oranlar, bölgenin kış aylarında Akdeniz üzerinden gelen hava akımları dolayısıyla yağış almaktadır. Nitekim senelik yağışların ancak % 3 gibi az miktarının yaz aylarında meydana gelmesi de bu kanaati kuvvetlendirmektedir. İlkbahar yağışlarının oranı % 35’tir. Bölgede kar yağışları bir hayli uzun sürer. Kasım ayında başlayan kar yağışları, Nisan ayında durmakta ve kar örtüsü ortalama olarak 90 gün yerde kalmaktadır. Bu müddet bazı seneler 150 güne kadar yükselebilmektedir. Kar örtüsünün kalınlığı da kış yağışlarının fazlalığı ile dört metreye kadar yükselebilmektedir. Komutanlık sorumluluk sahasında çok miktarda kar yağdığından, çığ tehlikesi genellikle % 35 eğimden daha dik eğimlerde, özellikle kuzeye bakan rüzgar alan çıplak yamaçlarda meydana gelebilmektedir. Böyle yamaçların olduğu mahallerde 24 saatten fazla süre ile tipi şeklinde kar yağışı, kar üzerine yağmur yağması ile tipi sonrası bir çok günden fazla ılık havanın hakim olması, muhtemel bir çığ oluşumu için uygun şartlar meydana getirir. Bölgede arazi arızaların tesiri neticesi olarak sıcaklığın dağılımı bakımından çok farklıdır. Güneyden kuzeye doğru çıkıldıkça sıcaklığın düştüğü, bazı çukur sahalarda sıcaklığın yükseldiği görülür. Bölgede normal sıcaklık ortalaması 9 derecedir. Bölgenin en sıcak ayı Temmuz ve Ağustos’ tur. Ağustos ayının sıcaklık ortalaması 23 derecedir. Aralık-Ocak-Şubat ve Mart aylarının sıcaklık ortalaması sıfırın altındadır. Bölge, Türkiye’nin en fazla donlu gün kaydeden bölgesini teşkil etmektedir. Bölge ortalaması olarak her sene 132 donlu gün kaydedilmektedir ki bu diğer bütün bölgelerin üstünde bir değerdir. Bölgede donlu günler en fazla Ocak ayına tekamül etmektedir. Bölgede normal ortalama olarak her sene 43 şiddetli donlu gün kaydedilir. Bölge, bulutluluk karakteri bakımından bölge ortalaması olarak her sene 106 açık gün kaydedilir. Bölgede açık günler en fazla Temmuz ayında, en az Şubat ayında meydana gelir. Bölgede kapalı gün ortalaması 81 gündür. Kapalı gün en fazla Ocak ayında, en az Ağustos ayında görülür. Bölgenin günlük güneşlenme ortalaması 7.5 saattir. Güneşlenmenin en az kaydedildiği ay Aralık, en fazla kaydedildiği ay ise Temmuz’ dur. Bölgenin rüzgar karakteri ise, hakim rüzgarların daha çok poyraz istikametinden estiği görülür. Bölgede en hızlı esen rüzgarların daha çok güney kökenli olduğu görülür. Rüzgarın ortalama hızı en yüksek olarak (saniyede 1.1 m.), en düşük olarak (0.3 m.) tespit edilmiştir. Bölgenin nispi nem ortalaması % 62’ dir. Nisbi nemin en yüksek olduğu aylar Kasım-Aralık-Ocak ve Şubat aylarıdır. Genel Tasviri Bitlis ili Anadolu yaylasına nazaran daha yüksek ve daha çok girintili çıkıntılıdır.Arazisinin % 71’i dağlık, % 3’ü yayla, % 10.4’ü ova, % 15.6’sı dalgalı olup, değişik topoğrafisi vardır. Bitlis ili, Doğu Anadolu bölgesinin en dağlık yerini teşkil etmektedir. Dağlar Merkez ilçe: Sorumluluk bölgesinde Şeyhhabib dağı (1846 m.), Yuva dağı (2363 m.), Çeykor dağı (2327 m.), Nabat dağı (2363 m.), Sisar dağı (3800 m.), Kampos dağı (2370 m), Mergalo dağı (2289 m) ve Kalemis dağı (2448 m) mevcuttur. Adilcevaz ilçesi: Bölgede sıralanan Süphan Dağı (4058 m.), Somkar dağı (2032 m.), Manik dağı (2497 m.), Kırmek dağı (2141 m.), Kafi dağı (2211 m.), Köşmer dağı (2443 m.), Şıhşıh dağı (2681m.) ve Seydikar dağı (2311m.), Ahlat ilçesi: En yüksek yer Nemrut Dağı (3050 m) olup, volkanik yapıdadır. Dağ çanak şeklinde olup, yolların zirve yaptığı noktalar geçit şeklindedir. Üzerinde beş ayrı krater gölü bulunmakta olup, kuzey yamaçları meşeliktir. Bunun yanı sıra Şeyhçik dağı 2312 m. yüksekliğinde olup, eteğinden Gölgören köyü ile Kırıkkaya köyünü bağlayan stabilize yol geçmektedir. Güroymak ilçesi: Güroymak ilçesinin kuzeyinde Mazik dağı (1680 m.), kuzey doğusunda Nemrut dağı (2800 m), Nemrut dağının hemen güneyinde Gökgören dağı (2478 m.) vardır. İlçenin güneyinde ise Karaçavuş dağlarının uzantıları Kilhar tepe, Derviş dağı, Tüskan tepe ve Bilan tepe bulunmaktadır. Hizan ilçesi: Sorumluluk bölgesinde Panur dağı (2129 m.), Kerzevil dağı (2612 m.), Heşteri dağı (2631m.), Gözeli dağı (3103 m.) ve Büyükkellesor dağı (2539m.), hakim yükseltileridir. Mutki ilçesi: Başlıca dağlar Karaçavuş dağları (2240 m.), Yuva (23-63), Şeyhhabip dağı (18-46), Tandır dağı (2183 m.), Ayşehatun dağıdır(2088m.). Bu dağlara mevcut patikalardan çıkılmaktadır. Tatvan ilçesi: Nasur Dağı : 2671 m. yükseklikte (66-52) koordinatlarında olup Sinegir Dağı 2979 yüksekliğinde Hap (Brakum) Dağı 2433 m yükseklikte Oranis Dağı 2593 m yükseklikte, İsa ( Tıntık ) Dağı 2124 m yüksekliğinde, Cemin Dağı 2073 m yüksekliktedir. Asrar Dağı 2197 rakımlı olup, |